TvO 2021-5

De COVID-19-pandemie heeft een grote impact gehad op het leven van iedereen, ook nu nog. Toch zijn er groepen voor wie de pandemie en de bijhorende maatregelen mogelijk extra belastend zijn. Gezinnen met kinderen met autismespectrumstoornis (ASS) ervaren onder normale omstandigheden vaak al uitdagingen, bijvoorbeeld in sociaal contact, flexibiliteit, en informatieverwerking. Deze uitdagingen werden door de pandemie extra groot.

Lockdownstress raakt kwetsbare pubers en ouders het hardst Een lockdown kan negatieve effecten hebben op gezinnen, maar zou de ouder-kindrelatie ook kunnen verbeteren. Of een lockdown positieve of negatieve gevolgen heeft, hangt mogelijk af van de hoeveelheid ervaren stress. Aan de hand van het langdurige tweelingonderzoeknSamen Uniek is het effect van stress tijdens de eerste lockdown op veranderingen in het welzijn van ouders en pubers (10-13 jaar) onderzocht.

“Vandaag voel ik me meer een jongen, terwijl ik een meisje ben.” Mijn zevenjarige dochter analyseert haar gevoel vanaf de achterbank van de auto. Geïnspireerd door een filmpje van Klokhuis over wat gender is, heeft dit plotseling haar volle aandacht. Ze vertelt dat ze geboren is als meisje en zeker toen ze jonger was ook echt een meisje was. Ze hield immers van roze, rokjes en prinsessen. Maar dat is nu over, want nu houdt ze meer van blauw en broeken. Logischerwijs voelt ze zich dan meer een jongen. Omdat dit soort zaken gezinsbreed gedeeld moeten worden, bevraagt ze ook nog even onze vierjarige dochter hoe zij zich voelt.

Kinderen met een verstandelijke beperking hebben de coronacrisis zeer wisselend ervaren. ‘De belangrijkste les is dat een sterke “driehoek” tussen kind, naasten en zorgmedewerkers onmisbaar is voor goede zorg’, aldus Carlo Schuengel, hoogleraar Orthopedagogiek aan de Vrije Universiteit.

Naarmate de COVID-19-pandemie voortduurt en de blijvende mentale klachten ten gevolge van deze pandemie steeds duidelijker worden, blijkt het welzijn van jongeren in hoge mate negatief te worden beïnvloed. Het ervaren van diverse mentale klachten maakt dat de COVID-19-pandemie een groot effect heeft op de ontwikkeling van jongeren, waardoor behandeling voor deze klachten noodzakelijk is.

De coronacrisis heeft een enorme impact gehad op het onderwijs. Nog nooit zaten kinderen zo lang thuis, volgden ze onderwijs aan de keukentafel, veelal via een scherm, en kregen ouders een grote rol in het onderwijs. Voor sommige leerlingen was dit een succes; zij kregen zogezegd ‘vleugels’. Andere leerlingen worstelden en kwamen niet tot werken.

Met de pandemie is er meer aandacht dan ooit voor het welzijn van studenten. En dat is maar goed ook, aldus onderzoeker Jolien Dopmeijer. ‘We denken vaak, het zijn volwassen mensen, die redden zich wel. Maar ze zitten nog volop in hun ontwikkeling.' Wat maakt studenten zo kwetsbaar? En belangrijker, hoe kunnen we hen beter begeleiden?

Regels zijn een geinig concept: overal waar je mensen hebt, heb je regels. En overal waar je regels hebt, zijn mensen het oneens over die regels. Een orthopedagoog weet daar alles van: opgroeien met regels geeft kaders en duidelijkheid, maar toch vinden kinderen regels niet leuk. Ook half Nederland kreeg een heftige driftbui toen de regering uiteindelijk besloot om hier en daar wat regels te formuleren.