Opgroeien doe je samen. Bouwen aan een stevige pedagogische basis

Omschrijving

Een stevige pedagogische basis stimuleert de ontwikkeling van kinderen en ondersteunt ouders* bij het opvoeden. Het draagt bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien en helpt bij het omgaan met alledaagse problemen. Maar zo vanzelfsprekend als het klinkt is het in de praktijk niet. Zeker niet voor iedereen. Hoe komt dat? Wat weten we over de pedagogische basis en hoe deze te versterken?

Wat is de pedagogische basis?
De pedagogische basis is het deel van de sociale basis dat bijdraagt aan het opgroeien, het opvoeden en de ontwikkeling van kinderen en jongeren. De pedagogische basis wordt gevormd door contacten tussen mensen onderling, hun sociale relaties en de verbinding met wat er in hun leefomgevingen aanwezig is:

• Pedagogische sociale relaties bestaan tussen ouders, kinderen en jongeren, formele en informele medeopvoeders, die reageren, reflecteren en anticiperen op de ontwikkelbehoefte en opvoedrelatie van kinderen en jongeren, ouders en opvoeders. In een sterke pedagogische basis is de interactie in deze verbanden alert en respectvol.
• Pedagogische leefomgevingen, zowel fysiek als online, bestaan uit voorzieningen, diensten en plekken waar ouders, opvoeders, kinderen en jongeren gebruik van maken. In een sterke pedagogische basis zijn deze leefomgevingen dienstbaar aan en op complementaire wijze afgestemd op behoeften en vragen rondom opgroeien en opvoeden.

Hoe meer kinderen en ouders kunnen leren van die contacten, relaties en omgevingen, hoe groter hun pedagogische rijkdom. Vooral de kwaliteit van ontmoetingen draagt daar aan bij.

Het belang van de pedagogische basis
Ontmoetingen werken verrijkend en leveren daardoor bijna als vanzelf een elementaire bijdrage aan het kansrijk opgroeien en opvoeden. Dat maakt de pedagogische basis zo belangrijk voor kinderen, jongeren en ouders. Bovendien hebben ouders baat bij de pedagogische basis omdat ze daardoor niet alleen voor de opvoeding staan en zij steun krijgen bij het oplossen van alledaagse problemen.

Bekende theorieën verklaren de invloed van de omgeving op opvoeding en ontwikkeling uit de mogelijkheden die de omgeving biedt om te leren, relaties aan te gaan en sociaal en cultureel kapitaal te verwerven. Door te experimenteren met toekomstige rollen in de samenleving gaan kinderen en jongeren zich betrokken voelen bij die samenleving. Naast relaties zijn ook de mogelijkheden en beperkingen van de fysieke leefomgeving van invloed op de pedagogische basis.

Langlopend onderzoek laat verbanden zien tussen de pedagogische basis en het welbevinden van mensen in hun latere leven. Recente onderzoeken bevestigen het positieve effect op gezinnen én de economische voordelen van investeringen in sociale netwerken en in de fysieke omgeving van kinderen.

Lees het complete rapport gratis.