Samen verschillend: Pedagogisch kader diversiteit in kindercentra 0-13 jaar
Omschrijving
Waarom dit boek?
Deze publicatie hoort bij Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar en Pedagogisch kader kindercentra 4-13 jaar. Samen verschillend gaat over kinderen en hun bijzonder- heden, hun familiecontext en hun achtergrond. En over hoe de kinderopvang kan bijdragen aan een democrati- sche samenleving waarin ieder kind een plaats heeft. Het gaat over het binnensluiten van kinderen en ouders met een diversiteit van achtergronden, talenten en behoeften. Dit is een andere invalshoek dan die in de andere twee Pedagogische kader-titels: daarin staan de pedagogische principes en doelen bij het opvoeden van kinderen in een groep centraal. Van daaruit wordt ook aandacht besteed aan verschillen. In Samen verschillend staat de diversiteit centraal, in samenhang met de samenleving. Ieder kind heeft zijn of haar eigen verhaal. En in elk kindercentrum en elk centrum voor buitenschoolse opvang komen in het klein de thema’s aan bod die in de samenleving spelen, zoals de omgang met verschillen in talent, macht, status, culturele achtergrond en voorkeuren. De kinderopvang, met kinderen, ouders en collega’s, is een oefenplaats in democratie.
Samen verschillend is om verschillende redenen een nuttig boek voor de kinderopvang.
De uitgave sluit aan bij de maatschappelijke taak van de kinderopvang om kinderen goed voor te bereiden op de maatschappij en hun te leren wat daarvoor nodig is:
» respect voor elkaar hebben;
» kunnen omgaan met diversiteit;
» rekening met elkaar houden en verantwoordelijk zijn voor elkaar; durven zeggen wat je belangrijk vindt.
Deze maatschappelijke taak is belangrijk in kindercentra en centra voor buitenschoolse opvang en raakt de emoties, normen en waarden van kinderen, ouders en (pedagogisch) medewerkers.
Samen verschillend biedt handvatten om de kwaliteit van de opvang te verbeteren. Het beschrijft hoe diversiteit eruitziet vanuit kinderen, ouders en medewerkers; daarnaast geeft het kindercentra een aanvullend pedagogisch kader om verbondenheid te creëren en bewuster om te gaan met verschillen tussen volwassenen en kinderen. Om zo een balans te bieden tussen ieders eigenheid en gezamenlijkheid. Dit kan kindercentra en beleidsmakers helpen keuzen te maken – zowel in het beleid als in de praktijk – over samen leven, samen doen en samen beslissen.
Dit boek coacht iedere pedagogisch medewerker bij haar of zijn taak professioneel om te gaan met diversiteit. Dat is vaak leuk, maar geregeld ook behoorlijk lastig. Wie aan de slag gaat met diversiteit, komt ook zichzelf tegen. Hoor ik erbij? Vind ik iets anders dan de anderen? Hoe breng ik mijn voorkeur het best onder woorden? Hoe kan ik beter naar de ander luisteren? Je zult hierin niet alleen op professioneel vlak groeien, maar ook op persoonlijk vlak.
Samen verschillend biedt talloze tips hierbij.
De publicatie ondersteunt leidinggevenden en managers bij het begeleiden van teams en bij hoe de verschillende talenten en achtergronden in een team kunnen worden benut.
Ook geeft Samen verschillend handreikingen hoe de kinderopvang bij kan dragen aan een samenleving waarin verschillen tussen mensen een verrijking zijn in plaats van een bron van ongenoegen. Alle kinderen profiteren van kinderopvang die aan alle kinderen een goede start geeft, vroege achterstanden beperkt, het schoolsucces van alle kinderen verbetert en investeert in democratisch burgerschap. Als diversiteit de norm is (en niet het gemiddelde kind centraal staat), leren kinderen begrip, respect en waardering op te brengen voor de gediversifieerde maatschappij waarin ze leven. Dit helpt hen daar later beter en meer ontspannen in te functioneren.
Samen én verschillend
Met Samen verschillend bouwen we voort op Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar en Pedagogisch kader kindercentra 4-13 jaar. We gaan uit van de pedagogische principes in die boeken en werken het pedagogische principe van respect voor diversiteit verder uit. Dit betekent concreet dat we in het kindercentrum en de buiten- schoolse opvang steeds een evenwicht zoeken tussen:
gezamenlijkheid en een wij-gevoel binnen de groep kinderen, ouders en medewerkers en de kinderopvang- organisatie; aandacht en ruimte voor verschillen tussen anderen en onszelf (zowel individueel als in groepen).
Daarbij gaat het vooral om onze houding: de houding van de pedagogisch medewerker, leidinggevende en andere managers is hierbij cruciaal. Zo’n ‘respect-
voor-diversiteit-houding’ bevorderen we als we: luisteren en communiceren; weerstanden, vooroordelen en angst voor het onbekende overwinnen;
zoeken waar we elkaar raken; pedagogische competenties verwerven om kinderen samen verschillend te leren zijn; bijdragen aan een organisatiecultuur waarin er ruimte is om samen verschillend te zijn; nauw samenwerken in teams en elkaar steunen; nauw samenwerken met ouders en andere betrokkenen.
Dit boek biedt handvatten om aan deze voorwaarden te werken.
Maatschappelijke taak van de kinderopvang
Samen verschillend sluit nauw aan bij de maatschap- pelijke taak van de kinderopvang. Die taak krijgt – naast de economische en de pedagogische functie – al volop aandacht in de sector. Onder de maatschappelijke taak verstaan we:
kinderen voorbereiden op de samenleving door aandacht te hebben voor democratische vaardigheden en kinderparticipatie;
samenwerken met diverse ouders, onder wie ouders die steun nodig hebben.
Dat betekent ook samenwerken met instellingen voor opvoedingsondersteuning en jeugdzorg; gemeenschapszin bevorderen, zowel binnen het kindercentrum als daarbuiten. Dit heeft consequenties voor de samenwerking met het onderwijs en de buurtinstellingen.
