Aandacht voor seksuele gezondheid bij ADHD - Wat moet je als orthopedagoog weten?

Omschrijving

De diagnose ADHD heeft invloed op de seksuele ontwikkeling en seksuele gezondheid van kinderen en volwassenen. Naast de invloed van de kernsymptomen aandachttekort, hyperactiviteit en impulsiviteit beschrijven we onder andere de gevolgen van sensorische informatieverwerking en emotieregulatie op seksualiteit en relaties. Door de invloed van ADHD op seksualiteit te exploreren, kan de orthopedagoog een compleet beeld schetsen en zo samen met het kind of de volwassene op een positieve manier werken aan de seksuele gezondheid. Dit artikel geeft ideeën voor interventies en sluit af met praktische tips voor de intake en de behandeling.

Seksuele ontwikkeling en gezondheid staan niet beschreven in de verschillende richtlijnen en zorgstandaard voor jeugd en volwassenen met ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder). Vaak komen deze pas onder de aandacht wanneer er problemen optreden, zoals pleger- of slachtofferproblematiek bij seksueel geweld, het lopen van risico’s op een soa, ongeplande zwangerschap of bij sprake van hyperseksualiteit bij volwassenen.
Ook in wetenschappelijk onderzoek richt men zich vooral op de risico’s met betrekking tot seksualiteit. Pas de laatste jaren komt het ondersteunen van de seksuele gezondheid bij ADHD meer aan bod.

Positieve aandacht voor de seksuele ontwikkeling en relatievorming op jonge leeftijd voorkomt risico’s, seksuele problemen en problemen binnen relaties bij individuen tijdens de jeugd en op latere leeftijd. Ook voor volwassenen met ADHD geldt dat het bespreken van de seksuele gezondheid de kwaliteit van hun leven vergroot. Maar hoe zorg je ervoor dat je aandacht hebt voor een gezonde seksuele ontwikkeling en positieve seksuele ervaringen? En hoe pak je dat aan?

Allereerst vraagt dit om een goed begrip van de symptomen van ADHD naast de kernsymptomen zoals beschreven in de DSM-classificatie en hun effect op de seksuele gezondheid. Daarnaast vraagt het in de praktijk om het optimaliseren van randvoorwaarden rekening houdend met ADHD en bovenal gesprekken gericht op een fijne en veilige manier ontdekken van seksualiteit. Wij zullen in dit artikel onze ervaringen en die van collega’s uit de praktijk delen en deze naast de inzichten en interventies uit de wetenschap leggen.