De invloed van emotionele ontwikkeling op seksuele ontwikkeling

Omschrijving

In dit artikel worden kenmerken en basisbehoeften van de fasen van emotionele ontwikkeling gekoppeld aan de seksuele ontwikkeling. Inzichtelijk wordt hoe kinderen en jongeren opgroeien tot seksueel volwassen personen waarbij afgestemde ondersteuning handvatten en richting kunnen bieden. Het is relevant om te vermelden dat de fasen lineair beschreven zijn, maar het proces grillig en dynamisch verloopt, mede bepaald door alle biopsychosociale factoren die van invloed zijn op de seksuele ontwikkeling. Bij het opgroeien zijn de lichamelijke, cognitieve en sociale ontwikkeling steeds moeilijker te onderscheiden van de emotionele ontwikkeling, hetgeen logisch is omdat integratie dat bewerkstelligt. Stapsgewijze groei van ervaren, beleven, zelf kunnen én mogen ontdekken zijn helpend om te komen tot plezierige seksualiteit. Opvoeders/ondersteuners spelen hierbij een grote en cruciale rol, zowel in het voorleven als bespreken van seksualiteit, gevoelens en relaties.

In de ontwikkeling tot volwassenheid is het beleven van plezierige seksualiteit een basaal en belangrijk aspect dat bijdraagt aan welbevinden. Opvoeders/ondersteuners kunnen veel momenten benutten om dit met kinderen, jongeren en volwassenen op een constructieve manier te bespreken. Seksualiteit, emoties, gevoelens én behoeftes zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Niet geheel te ontrafelen is hoe seks leidt tot emoties of omgekeerd of dat seks emotie is. Duidelijk is dat kenmerken van seksualiteit en emoties overlappen. Dat betekent dat kennis van de onderliggende emotionele behoeften kan bijdragen aan het beter aansluiten bij de betrokkene. Mensen worden in staat gesteld om succeservaringen op te doen in seksualiteit, intimiteit en relatievorming als de ander aansluit bij de emotionele behoeften en draagkracht.

Definitie van seksualiteit
Seksualiteit wordt door de World Health Organisation (WHO) gedefinieerd als: ‘Seksualiteit is een centraal aspect van het leven van de mens. Het gaat over seks, genderidentiteit en rollen, seksuele oriëntatie, erotiek, plezier, intimiteit en voortplanting. Seksualiteit wordt ervaren en vormgegeven in gedachten, fantasieën, verlangens, overtuigingen, attituden, waarden, gedrag, handelingen, rollen en relaties (WHO, 2010). Hoewel seksualiteit al deze dimensies kan omvatten, zijn deze niet altijd aan de orde. Seksualiteit wordt beïnvloed door de interactie van biologische, psychologische, sociale, economische, politieke, ethische, wettelijke, historische, religieuze en spirituele factoren.’ Deze definitie is geen statisch gegeven, deze verandert onder invloed van voorgaande factoren.