In de jeugdhulp

Omschrijving

Ik was op zoek naar extra handvatten voor de gezinnen waarbij er sprake is van grensoverschrijdend of zelfdestructief gedrag bij kinderen. De methode Verbindend Gezag en Geweldloos Verzet raakte me diep. Niet alleen professioneel, maar ook persoonlijk: ik ging zelf bewuster op zoek naar meer verbinding in de opvoeding van mijn eigen kinderen. Sindsdien werk ik met veel overtuiging en plezier volgens deze aanpak in de gezinnen die ik begeleid.
Zo ook bij Karel en zijn ouders. Karel, een jongen van 14 jaar met ASS en ADHD, kampte met depressieve gevoelens die hem soms volledig konden verlammen. Wanneer het zo zwaar voor hem werd, had dat meteen impact op het hele gezin.
Zijn ouders waren zeer betrokken en deden er alles aan om hem te helpen. Ze bewogen ver met hem mee. Als Karel bijvoorbeeld aangaf dat hij alleen op de bank een film wilde kijken omdat hij dat nodig had, dan trok de rest van het gezin zich terug naar boven. Langzaam maar zeker ging Karel – onbedoeld – steeds meer bepalen wat er in huis gebeurde.
De spanningen liepen soms hoog op, vooral tussen Karel en zijn moeder. In momenten van escalatie werden ze allebei zo boos dat hij haar zelfs een keer heeft geschopt. Zijn ouders zaten met hun handen in het haar en vroegen zich af wat zíj konden doen om de situatie te veranderen.
Ik werk meestal zowel met het kind als met de ouders. Met Karel ging ik wandelen en praten op de hei, terwijl ik met zijn ouders aan de slag ging met verbindend gezag. Wandelen blijft een fijne manier van werken: je hoeft elkaar niet aan te kijken, zware onderwerpen worden makkelijker bespreekbaar en ondertussen ben je in beweging. Na onze wandelingen zetten we samen op papier wat Karel kon doen op momenten dat hij voelde dat het minder goed met hem ging. Stap voor stap leerde hij zichzelf beter begrijpen, waardoor hij steeds vaker kon voorkomen dat het echt te zwaar werd.
Ook bij zijn ouders kwam verandering. Zij omarmden de methode van verbindend gezag. De kernboodschap daarbij is: ‘Ik ben je ouder. Ik geef niet op. En ik geef jou niet op.’ Voor dit gezin was een belangrijk uitgangspunt bijvoorbeeld ‘het ijzer smeden als het koud is’: tijdens een escalatie even afstand nemen om verdere strijd te voorkomen, en er later, op een rustig moment, op terugkomen. Door naar zichzelf te kijken en niet langer mee te gaan in de escalaties, ontstond er ruimte voor iets nieuws.
Daarnaast investeerden zijbewust in het herstellen en versterken van de relatie met Karel. Extra aandacht, lieve briefjes in zijn broodtrommel, hem laten voelen dat ze vertrouwen hadden in wat hijzelf kon. Eerst connectie, dan correctie. Ze bleven liefdevol en duidelijk hun grenzen stellen en lieten Karel niet langer alles bepalen in huis. Het herstellen van het ouderlijk gezag is nog in volle gang, maar wel weer in verbinding; een onmisbaar element voor een gezin om samen verder te kunnen.