In de jeugdhulp

Omschrijving

Al geruime tijd kom ik bij een moeder met een jongvolwassen kind en een puber. Dochter Myrah is 14 jaar. Het zijn drie prachtige sterke vrouwen, ieder met hun eigen verhaal. Moeder heeft niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en dat trekt een enorme wissel op het gezin. Extreme vermoeidheid, moeite met plannen en organiseren, snellere irritatie en stemmingswisselingen zijn onzichtbare, maar ingrijpende gevolgen. En probeer dan maar eens in je eentje twee kinderen groot te brengen…

Myrah heeft in haar jonge leven al veel meegemaakt en zoekt naar haar plek. Tegelijkertijd is ze ook gewoon een puber, die zich afzet tegen de – soms wat strenge – regels van haar moeder. Door het kortere lontje van moeder loopt de spanning thuis regelmatig op, met veel strijd tot gevolg. Een paar keer is het zelfs fysiek geworden. Samen maken we een veiligheidsplan: wat kunnen jullie, en ieder voor zich, doen als de spanning oploopt?

En dan komt oma in beeld. Myrah zegt dat ze graag naar haar toe wil als het thuis niet goed gaat. Ik nodig oma bij het gezin thuis uit en ontmoet opnieuw een krachtige vrouw. Ook zij heeft veel meegemaakt; ze is met haar dochter gevlucht en heeft hier een nieuw leven opgebouwd. Ze wil er graag zijn voor haar familie. Voor moeder is dat niet altijd makkelijk. Oma kijkt soms anders naar de opvoeding en moeder heeft het gevoel dat oma niet altijd begrijpt wat het hersenletsel met haar doet. Daarom nodig ik een NAH-begeleider uit om samen met moeder, oma en de meiden in gesprek te gaan. Er ontstaat meer begrip, meer zachtheid naar elkaar. Oma blijkt van onschatbare waarde. Ze wil er voor Myrah zijn wanneer de spanning thuis te hoog oploopt en we stemmen met elkaar af wanneer Myrah naar oma gaat. Dat geeft moeder ruimte om tot rust te komen en langzaam herstelt de balans. Hoewel de acute momenten zo beter te beheersen zijn, blijkt het moeilijk het over langere tijd vol te houden.

Ik vraag een collega, een systeemtherapeut, om met mij mee te kijken. Ook ik zoek (professionele) steun – immers: ‘alleen ga je sneller, samen kom je verder’, wederom een prachtig Afrikaans gezegde. Met houten poppetjes op tafel maakt ze zichtbaar hoe de onderlinge verhoudingen en patronen in dit gezin lopen. We onderzoeken hoe moeder stap voor stap iets meer kan loslaten, zodat Myrah ruimte krijgt om haar eigen weg te vinden. Samen bedenken we dat het helpend kan zijn om de spanning vóór te zijn: om op twee vaste dagen per week naar oma te gaan. Zo krijgt oma een stabiele functie. En naarmate er meer stabiliteit is, ontstaat er meer rust, en naarmate er meer rust is, kan moeder meer vanuit haar kracht reageren op haar dochter, en naarmate moeder rustiger reageert op haar dochter kan hun onderlinge band herstellen en groeien. Zo is oma samen met haar dochter en kleindochter de dikke takkenbos die niet te breken valt.

Want gebundelde takken breek je niet. Samen geven ze kracht!