Interprofessionele samenwerking in kindcentra

Omschrijving

Effectieve interprofessionele samenwerking rond het kind vraagt om meer dan de juiste vaardigheden en motivatie. Dit artikel laat zien waar samenwerking tussen leerkrachten en pedagogisch professionals in integrale
kindcentra vaak stokt, ondanks de aanwezige vaardigheden en motivatie. Vanuit een hrm-perspectief wordt duidelijk dat het vooral aan professionele ruimte ontbreekt: gezamenlijke tijd, professionele autonomie, een inclusief organisatieklimaat en ondersteunend leiderschap zijn vaak niet structureel geborgd. Dit artikel biedt taal en focus om samenwerking in interprofessionele teams bespreekbaar te maken: waar ontbreekt tijd,
waar wringt gelijkwaardigheid, hoe benut je de complementariteit van disciplines, en welke rol speelt leiderschap? Een kader met reflectievragen helpt om eigen bijdragen en randvoorwaarden te spiegelen en vormt zo een realistisch vertrekpunt voor verbetering.

Rayan groeit op in een gezin dat afkomstig is uit Syrië. Hij is drie jaar oud wanneer zijn moeder hem voor het eerst naar de voorschoolse educatie (VVE) in het kindcentrum brengt. Op advies van het consultatiebureau neemt Rayan sinds kort deel aan vier halve dagen VVE, gefinancierd door de gemeente. Vooral zijn moeder moet erg wennen aan de situatie. De Nederlandse opvoedpraktijk verschilt op veel punten van wat zij gewend is. Voor haar voelt het alsof ze de controle deels uit handen geeft. Op de groep valt het pedagogisch professional Brenda op dat Rayan minder spreekt dan leeftijdsgenoten en moeite heeft met het begrijpen van wat er gezegd wordt. Dit leidt bij hem tot frustratie, terugtrekgedrag of kleine ongelukjes. Brenda herkent dit als signalen die kunnen duiden op een onderliggend probleem. Voor gezinnen met een vlucht- of migratieachtergrond kunnen naast taal- en cultuurverschillen ook ervaringen van stress of verlies uit het verleden een rol spelen. Dergelijke factoren kunnen, samen met de uitdagingen van opgroeien in een nieuwe omgeving, invloed hebben op de sociaal-emotionele ontwikkeling en het gedrag van kinderen. 
Dit vraagt om extra sensitiviteit en interprofessionele samenwerking tussen professionals. Interprofessionele samenwerking tussen pedagogisch professionals, leerkrachten, de intern begeleider, orthopedagoog en mogelijke andere specialisten (zoals logopedisten) is om allerlei redenen steeds belangrijker geworden in een diverse en veranderende samenleving. Binnenkort wordt Rayan vier jaar en maakt hij de overstap naar de basisschool. Het kindcentrum hecht waarde aan een warme overdracht, maar loopt tegen praktische knelpunten aan: in de praktijk is het vaak onduidelijk wie het overzicht houdt en hoe expertise tussen professionals wordt gedeeld. Hierdoor kan de ondersteuning voor kinderen als Rayan versnipperd raken.