Relationele en seksuele vorming voor islamitische kinderen

Omschrijving

Relationele en seksuele vorming (RSV) is essentieel voor een gezonde seksuele ontwikkeling. Onderwijsprofessionals, islamitische leerlingen en ouders ervaren regelmatig ongemak rond RSV door culturele en religieuze verschillen. Kennis en een open houding zijn belangrijk voor professionals om dit ongemak te verkleinen. Het betrekken van leerlingen en ouders is cruciaal om seksualiteit bespreekbaar te maken. Expliciet materiaal vermijden en respectvolle taal helpen daar ook bij. Samenwerking met godsdienstdocenten en moskeeën kan het vertrouwen vergroten. Middels onderzoek met islamitische leerlingen, ouders en professionals hopen we tools te ontwikkelen om RSV inclusiever te maken, met aandacht voor religieuze en culturele context.

Jeugd- en onderwijsprofessionals en ouders vinden seksualiteit vaak een lastig onderwerp (Maris, 2020). Dit blijkt uit de weerstand tegen relationele en seksuele vorming (RSV) op basisscholen. Ouders hebben op basis van culturele, religieuze, politieke of morele overtuigingen bezwaar tegen RSV (Wareham, 2022). Ouders vrezen bijvoorbeeld dat kinderen te jong zijn voor deze lessen of dat ze seksualisering in de hand werken. Ook lessen over seksuele en genderdiversiteit liggen gevoelig. Sommige ouders hebben zulke grote bezwaren tegen RSV dat ze hun kinderen thuishouden wanneer de lessen gegeven worden (Hielkema & Vreugdenhil, 2023). In onze onderzoeksgroep richten we ons specifiek op RSV in het islamitisch basisonderwijs. In dit artikel beschrijven we een aantal belangrijke bezwaren die in de islamitische gemeenschap spelen en hoe jeugd- en onderwijsprofessionals daarmee om kunnen gaan.

Het belang van relationele en seksuele vorming
Volgens het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind hebben kinderen recht op goed onderwijs en bescherming tegen seksueel geweld. Goede relationele en seksuele vorming (RSV, zie kader) bevordert een gezonde en veilige seksuele ontwikkeling en vergroot de weerbaarheid tegen misbruik en risicogedrag (Lauwers et al., 2024). Kinderen die RSV krijgen, hebben later vaker plezierige, gezonde (seksuele) relaties en vrijen vaker veilig dan kinderen die zulke lessen niet krijgen (Goldfarb & Lieberman, 2021). Hoewel er allerlei redenen zijn om kinderen al vroeg van RSV te voorzien, leven er bij verschillende groepen in de samenleving zorgen over de lessen (Wareham, 2022). Wij werken momenteel aan een onderzoeksproject op een islamitische basisschool, waar RSV wordt gegeven binnen de godsdienstlessen. In dit artikel beschrijven we op basis van wetenschappelijke literatuur de spanning die er kan ontstaan tussen RSV en islamitische normen en waarden.