Stoer van buiten, zoekend vanbinnen

Omschrijving

Veel jongens worstelen met de vraag wat het betekent om een man te zijn. Er bestaan veel zorgen over de antwoorden die zij online vinden, maar is het rigide beeld van mannelijkheid dat online influencers propageren niet een breder maatschappelijk vraagstuk? In dit artikel wordt samen met jongerenwerkers gereflecteerd op de rol van status, straatcultuur en maatschappelijke verwachtingen. Wat zien zij in de praktijk? En hoe kan het jongerenwerk jongens ondersteunen in hun zoektocht naar een mannelijke identiteit?

Een jongen van zeventien schuift zijn telefoon opzij . Op het scherm een short van Andrew Tate. ‘Ik weet heus wel dat hij foute dingen zegt, maar hij zegt ook dingen die kloppen. Dat je hard moet werken. Dat je niet op moet geven. En dat je voor je familie moet zorgen. Dat wil ik ook.’ Het is een scène die jongerenwerkers herkennen. Niet een jongen die klakkeloos slikt wat een influencer verkondigt, maar een jongen die zoekende is: naar richting, bevestiging, een voorbeeld. Bij gebrek aan ruimte om daarover te praten zoekt hij zijn toevlucht bij online content uit de manosfeer. Content die houvast biedt in een tijd die sneller lijkt te veranderen dan ooit. Een tijd die schijnbaar eindeloze mogelijkheden biedt, maar ook tot verwarring leidt.

Vernieuwde hang naar traditie
Het zoekproces naar volwassenheid en de verwarring die jongeren daarbij ervaren, is niet nieuw, maar lijkt wel een vernieuwde hang naar traditie en conservatieve denkbeelden met zich mee te brengen. Uit recent Europees onderzoek (EIGE, 2025) blijkt de trend dat oudere mannen minder progressieve en gendergelijke opvattingen hebben, te zijn omgedraaid: jonge Europese mannen blijken meer stereotiepe ideeën over vrouwen te hebben dan oudere mannen. Ook praten zij vaker geweld tegen vrouwen goed. 
Onlangs bleek uit onderzoek in opdracht van School & Veiligheid dat veel Nederlandse onderwijsprofessionals een groeiende groepsdruk onder jongens ervaren om zich volgens deze stereotiepe ideeën ‘mannelijk’ te gedragen (Van Werkhoven & Eulderink, 2026). Over de praktijkervaringen van jongerenwerkers is nog minder bekend. We gaan in gesprek met vier jongerenwerkers die het pedagogisch programma Young Leaders inzetten om jongeren te ondersteunen bij hun zoektocht naar hun identiteit en hun toekomstige plek in de wereld. Samen verkennen we de aantrekkingskracht van rigide mannelijkheidsbeelden en de onderliggende zoektocht naar een identiteit waar je eigenwaarde uit kunt halen. Hoe kunnen we jongens op een positieve manier ondersteunen in hun identiteitsvorming en de plek die hun man-zijn daarin kan krijgen?

Kracht versus kwetsbaarheid
Jongerenwerkers signaleren dat het voor jongens niet eenvoudig is om hun weg naar de toekomst te vinden. Ze krijgen tegenstrijdige boodschappen mee uit onze samenleving. Enerzijds een traditioneel beeld: de man als harde werker, als hoofd van het gezin, iemand die nooit twijfelt. Anderzijds worden zij geconfronteerd met een wereld die vraagt om zachtheid, openheid en meer gelijkheid tussen man en vrouw. Jongens pendelen dagelijks tussen die twee werelden. Op school worden ze aangemoedigd om te praten over hun gevoelens; online of op straat kan datzelfde gesprek als zwak worden beschouwd. Djoeke Ardon (Movisie, 2026), gespecialiseerd in gendergerelateerd geweld en de manosfeer, schetst hoe jongens gevangen zitten in wat zij de ‘box van mannelijkheid’ noemt: een strak omlijnd verwachtingspatroon dat geen ruimte laat voor onzekerheid of kwetsbaarheid. Een man is fysiek sterk, verdient veel geld en is zijn vrouw de baas. Daaronder zit volgens Ardon bij veel jongens juist wel een behoefte aan kwetsbaarheid.